Sen değişirsen kaderin de değişir!

Turkish English Germany

Onkoloji Hastalarının Tedavi Sürecinde Psikolojik Destek

Onkoloji Hastalarının Tedavi Sürecinde Psikolojik Destek

Yorum yapılmamış 105 Görüntülendi

Onkoloji Hastalarının Tedavi Sürecinde Psikolojik Destek
Kanser tanısı sadece fiziksel sağlığı değil kişinin duygu durumunu, düşüncelerini, sosyal ilişkilerini, günlük yaşamını ve geleceğe ilişkin algısını da etkileyebilen önemli bir yaşam deneyimidir. Tanı sonrasında korku, kaygı, üzüntü, öfke, belirsizlik, yalnızlık veya çaresizlik gibi duygular ortaya çıkabilir. Bu tepkiler kişiden kişiye değişebilir ve kişinin yaşadığı sürecin bir parçası olabilir.

Psikolojik Desteğin Amacı Nedir?

Kanser sürecinde psikolojik danışmanlığın amacı kanseri tedavi etmek veya tıbbi tedavinin yerine geçmek değildir. Amaç; kişinin yaşadığı psikolojik ve sosyal güçlükleri fark etmesine, duygularını düzenlemesine, stres ve kaygıyla daha sağlıklı baş etmesine, değişen yaşam koşullarına uyum sağlamasına ve yaşam kalitesini desteklemesine yardımcı olmaktır. Bilimsel kaynaklarda psikososyal destek; danışmanlık, eğitim, sosyal destek ve uygun psikolojik müdahaleler gibi farklı yaklaşımları kapsayan multidisipliner bir destek alanı olarak ele alınmaktadır.

Hangi Durumlarda Psikolojik Destek Düşünülebilir?

Özellikle;
  • Tanı sonrasında yoğun kaygı veya korku yaşanması,
  • Tedavi süreciyle ilgili sürekli endişe duyulması,
  • Uyku ve günlük yaşam düzeninin belirgin şekilde etkilenmesi,
  • Sürekli üzüntü, umutsuzluk veya içe çekilme,
  • Öfke ve duyguları kontrol etmekte zorlanma,
  • Tedavi sürecine uyum sağlamakta güçlük,
  • Beden algısındaki değişimlerle baş etmekte zorlanma,
  • Hastalığın tekrar etmesine ilişkin yoğun korku,
  • Aile ve sosyal ilişkilerde belirgin sorunlar,
  • Hastalık sonrasında eski hayatına uyum sağlamakta güçlük gibi durumlarda profesyonel değerlendirme yararlı olabilir. Kanser sürecinin farklı aşamalarında -tanı, tedavi başlangıcı, tedavi sonu, remisyon veya hastalığın yeniden ortaya çıkması gibi dönemlerde- psikolojik ihtiyaçlar değişebilir.
Hangi Psikolojik Yaklaşımlar Kullanılabilir? Kişinin ihtiyaçları ve belirtilerin şiddeti değerlendirilerek kanıta dayalı psikolojik müdahaleler kullanılabilir. Amerikan Klinik Onkoloji Derneği’nin (ASCO) kılavuzlarında kanser sonrası anksiyete ve depresyon belirtilerinde bilişsel davranışçı terapi (BDT), davranışsal aktivasyon, farkındalık temelli yaklaşımlar, yapılandırılmış fiziksel aktivite ve diğer kanıta dayalı psikososyal müdahaleler seçenekler arasında yer almaktadır. Müdahalenin yoğunluğu belirtilerin düzeyine göre kademeli olarak belirlenmektedir. Burada önemli olan, her kanser hastasına aynı yöntemi uygulamak yerine kişinin ihtiyaçlarını, psikolojik durumunu, tedavi sürecini ve tercihlerini dikkate almaktır.

Yakınları Nasıl Destek Olabilir?

Kanser yaşayan bir kişiye destek olurken her zaman çözüm üretmek gerekmez. Bazen en değerli destek, kişinin duygularını yargılamadan dinlemektir. “Güçlü olmalısın”, “Moralini bozma”, “Her şey kesinlikle geçecek” gibi iyi niyetli ifadeler yerine: “Buradayım.”, “İstersen seni dinleyebilirim.”, “Bu süreçte sana nasıl destek olabileceğimi söyleyebilirsin.” gibi kişinin duygusuna alan açan ifadeler tercih edilebilir. Ayrıca hastanın tıbbi kararlarına müdahale etmek, tedavisi hakkında kanıtlanmamış öneriler sunmak veya “Pozitif düşünürsen iyileşirsin” şeklinde sorumluluk yüklemek doğru değildir. Stres ile kanserin seyri arasındaki ilişkiye dair kanıtlar karmaşıktır ve stresin doğrudan kanser sağ kalımını belirlediğini söylemek için yeterli kanıt bulunmamaktadır.

Psikolojik Destek, Tıbbî Ekibin Yerine Geçmez

Kanser tedavisi, onkoloji ve diğer ilgili sağlık profesyonellerinin değerlendirmesiyle yürütülmelidir. Psikolojik destek ise bu tıbbi sürece eşlik eden bir destek alanıdır. Kaygı veya depresyon belirtileri belirginleştiğinde psikolog, psikiyatrist, hekim, hemşire, sosyal hizmet uzmanı ve gerektiğinde palyatif bakım ekibi gibi farklı profesyonellerin iş birliği önem taşıyabilir. Unutulmamalıdır ki kanserle mücadele yalnızca hastalığın kendisiyle değil hastalığın kişinin hayatında oluşturduğu değişimlerle de baş etmeyi gerektirir. Psikolojik destek, bu yolculukta kişinin kendisini daha iyi anlamasına, duygularını ifade etmesine ve mevcut kaynaklarını güçlendirmesine yardımcı olabilir.

Yorum Yap

E-Bülten E-Bülten aboneliği ile kampanya ve duyurulara daha hızlı erişin!